Độc tố nấm mốc nói chung; và đặc biệt là AFB1, OTA và DON; có thể làm suy giảm hệ miễn dịch. Chúng thể hiện độc tính miễn dịch hai chiều, vì không chỉ ức chế miễn dịch mà trong một số điều kiện còn kích thích miễn dịch và gây phản ứng viêm.
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc độc tố nấm mốc gây ức chế hay thúc đẩy miễn dịch, như liều lượng độc tố nấm, thời gian phơi nhiễm, loài vật nuôi, v.v. Ví dụ, phơi nhiễm độc tố nấm mốc liều thấp hoặc trong thời gian ngắn sẽ gây viêm (tăng sản xuất cytokine, chemokine, interleukin và TNF-α), trong khi phơi nhiễm ở liều cao hoặc kéo dài lại dẫn đến ức chế miễn dịch (tăng hiện tượng apoptosis-sự chết tế bào theo chu trình-của các tế bào miễn dịch). Cơ chế độc tính miễn dịch hai chiều của độc tố nấm mốc liên quan đến stress oxy hóa, quá trình chết tế bào theo chương trình và tự thực bào của một số tế bào miễn dịch cũng như một số tín hiệu liên quan đến miễn dịch. Những tế bào miễn dịch này bao gồm tế bào lympho, tế bào tua, tế bào T, tế bào B và bạch cầu đơn nhân.
Hơn nữa, phơi nhiễm với các độc tố nấm mốc này có thể ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của các bệnh do nhiễm khuẩn, virút và ký sinh trùng. Cơ chế tác động của chúng bao gồm ba khía cạnh chính:
- 1. Phơi nhiễm độc tố nấm mốc trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của các vi sinh vật gây bệnh, đặc biệt là virút. Ví dụ, độc tố AFB1 có thể thúc đẩy sự nhân lên của virút cúm lợn (SIV). Và ngược lại, virút có thể làm trầm trọng thêm độc tính của độc tố nấm. Ví dụ, nhiễm PRRSV có thể làm trầm trọng thêm tác động gây chán ăn khi phơi nhiễm DON ở mức cao.
- 2. Độc tố nấm mốc phá hủy tính toàn vẹn của hàng rào niêm mạc và thúc đẩy phản ứng viêm, từ đó làm tăng tính mẫn cảm của vật chủ. Bên cạnh đó, một số độc tố nấm mốc như OTA có thể làm giảm sự đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột. Khi sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột bị phá vỡ, các vi sinh vật gây bệnh ngoại sinh dễ dàng bám dính vào niêm mạc ruột, gây ra hàng loạt bệnh lý đường ruột, bao gồm tiêu chảy và thậm chí viêm ruột.
- 3. Độc tố nấm mốc cũng làm giảm hoạt động của một số tế bào miễn dịch đặc hiệu và gây ức chế miễn dịch, hậu quả là sức đề kháng của vật chủ bị suy bị suy giảm.
Việc phơi nhiễm độc tố nấm mốc có ý nghĩa rất lớn đối với các bệnh do nhiễm các tác nhân vi sinh. Do đó, cần nâng cao nhận thức rằng khi nhiễm độc tố nấm mốc có thể làm tăng các nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của các bệnh truyền nhiễm. Những thông tin này nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm độc tố nấm mốc nhằm giảm thiểu tác hại đối với sức khỏe vật nuôis.
Tham khảo: Sun Y, Song Y, Long M và Yang S. Độc tính miễn dịch của ba loại độc tố nấm mốc từ môi trường và nguy cơ làm tăng nhiễm bệnh của chúng. Độc tố 2023, 15, 187. https://doi.org/10.3390/toxins15030187 https://doi.org/10.3390/toxins15030187
