Một nghiên cứu được công bố đầu năm 2026, khẳng định về sự phổ biến của độc tố nấm mốc trong thức ăn thủy sản và cho thấy 70- 90% mẫu thức ăn cá được phân tích có chứa ít nhất một loại độc tố nấm mốc, chủ yếu là deoxynivalenol (DON), zearalenone (ZEN), fumonisin (FB) và aflatoxin (AFB1) ở mức độ thấp hơn. Đáng chú ý, các mức độ phát hiện được rất khác nhau, với hiện tượng đồng hiện diện nhiều loại độc tố trong cùng một mẫu thức ăn xảy ra rất thường xuyên.
– Các tác động chính của các độc tố nấm mốc:
- Deoxynivalenol (DON): chủ yếu liên quan đến việc giảm lượng thức ăn tiêu thụ , giảm tăng trưởng (20–30%), phá vỡ tính toàn vẹn của đường ruột và gây ra phản ứng viêm.
- Fumonisin (FB): gây các rối loạn chuyển hóa, tổn thương gan, ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid và giảm tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn.
- Zearalenone (ZEN): tác động lên hệ nội tiết, làm rối loạn chức năng sinh sản và thay đổi cân bằng hormone, gây ra những ảnh hưởng bất lợi đến sinh sản và phát triển.
- Aflatoxin (AFB1): đặc biệt độc đối với gan, dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng, suy giảm miễn dịch, và ta7ng nguy cơ hình thành các khối u ở gan khi phơi nhiễm kéo dài.
Nhìn chung, các loại độc tố nấm mốc góp phần gây ra suy giảm miễn dịch (giảm lysozyme, thay đổi bổ thể), tăng stress oxy hóa và làm cá nhạy cảm hơn với dịch bệnh. Sự xuất hiện đồng thời của các độc tố nấm mốc làm các tác động bất lợi này có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Kết luận: Việc quản lý nguy cơ từ độc tố nấm mốc cần được xem như một vấn đề trọng tâm trong nuôi trồng thủy sản hiện nay, vì tỷ lệ xuất hiện cao và các tác động đặc thù của từng loại độc tố nấm mốc. Ngay cả khi hiện diện ở hàm lượng thấp, độc tố nấm mốc vẫn có thể làm suy giảm tăng trưởng, ảnh hưởng sức khỏe và giảm đáng kể khả năng chống chịu của cá.
Tham khảo : Bittner, Mikołaj, Paweł Brzuzan, và Maciej Woźny. “Sự hiện diện của độc tố nấm mốc trong thức ăn cho cá và hệ quả đối với nuôi trồng thủy sản, đặc biệt chú ý đến vai trò của các nguyên liệu làm từ côn trùng.” Nghiên cứu về độc tố nấm mốc 42.1 (2026): 20.
