DON ở gà đẻ: ngoài hiệu suất, sức khỏe sinh sản cũng bị ảnh hưởng

Ở heo và gà thịt, những tác động của deoxynivalenol (DON) đã được ghi nhận rõ ràng, bao gồm ảnh hưởng đến lượng thức ăn tiêu thụ, tính toàn vẹn của đường ruột và hiệu quả sử dụng thức ăn. Ngược lại, dữ liệu về gà đẻ hiện vẫn còn hạn chế. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports vào năm 2026 đã cho thấy một phát hiện đáng chú ý: bên cạnh những tác động dự kiến đối với năng suất chăn nuôi, DON còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản.

Sáu trăm con gà Dekalb White 56 tuần tuổi được cho ăn trong 16 tuần bằng khẩu phần đối chứng hoặc khẩu phần bị nhiễm DON tự nhiên ở mức 2,45 mg/kg. Chỉ sau 8 tuần phơi nhiễm, hiệu quả sử dụng thức ăn đã giảm: gà ăn nhiều hơn nhưng tỷ lệ đẻ và khối lượng trứng không tăng. Kết quả này phù hợp với những tác động của DON đã được ghi nhận rộng rãi ở các loài khác.

Tuy nhiên, những kết quả đáng chú ý nhất được ghi nhận ở buồng trứng. Chỉ sau 8 tuần, tỷ lệ nang trứng nguyên thủy và nang trứng sơ cấp có cấu trúc bình thường đã giảm đáng kể. Sau 16 tuần, các thay đổi này vẫn tiếp diễn, đồng thời số lượng nang trứng trắng lớn giảm và các dấu hiệu thoái hóa nang trứng gia tăng.

Những quan sát này đặc biệt đáng lưu ý vì nang trứng nguyên thủy là nguồn dự trữ của buồng trứng và không thể tái tạo. Tuy nhiên, tỷ lệ đẻ vẫn tương đương giữa các nhóm. Nói cách khác, việc chưa ghi nhận sự suy giảm sản lượng trứng ngay lập tức không có nghĩa là không có tác động sinh học. Những thay đổi ở các nang trứng này có thể dẫn đến tình trạng lão hóa sớm của hệ thống sinh sản.

Nghiên cứu cũng chỉ ra các thay đổi ở ruột và chuyển hóa canxi-phốt pho, xác nhận rằng tác động của DON ở gà đẻ vượt xa các chỉ tiêu về hiệu suất có thể quan sát được

Những kết quả này cho thấy tác động của DON đối với chức năng sinh sản của gà đẻ có thể đã bị đánh giá thấp, với những hậu quả tiềm ẩn đối với khả năng duy trì sản lượng trứng về lâu dài.

Lưu ý: khẩu phần thử nghiệm bị nhiễm nhiều độc tố tự nhiên, trong đó DON là độc tố nấm chủ yếu. Do đó, các kết quả phản ánh một tình huống thực tế hơn là tiếp xúc với DON đơn nhiễm.